81:1. Opowieści z Wysp Owczych

81:1 to niezwykła reporterska etiuda na cztery ręce o osiemnastu punktach wulkanicznych na północy Atlantyku, stanowiących archipelag Wysp Owczych. Marcin Michalski i Maciej Wasielewski odwiedzają jeden z najmniej znanych zakątków świata, a z pewnością najmniej znany i najmniej opisany kraj Europy, położony w pozostającym pod duńską jurysdykcją trójkącie między Szkocją, Islandią a Skandynawią.

Historia, ekonomia, polityka, kultura, a przede wszystkim mentalność Farerów przedstawiona jest w formie reporterskich obrazków i barwnych anegdot. Nie brak tu zarówno zaskakujących danych statystycznych i encyklopedycznych, fascynujących ciekawostek, jak i opisów przygód samych autorów oraz portretów napotkanych przez nich nietuzinkowych postaci.

81:1. Opowieści z Wysp Owczych to znakomita okazja, by poznać ojczyznę farerskich szczypiornistek, które pokonały albańską reprezentację, doprowadzając do tytułowego wyniku.

„Dwóch chłopaków na hulajnogach z kraju tanich dentystów przyjechało do miejsca, gdzie wszyscy znają bieliznę wszystkich — tak można streścić tę szaloną książkę. Marcin Michalski i Maciej Wasielewski zmonopolizowali Wyspy Owcze. Stało się to w ten sposób, że zamieszkali tam, poznali niemal wszystkich mieszkańców, a potem o nich napisali. Tak powstała (idę o zakład) pierwsza na świecie i jedyna reporterska książka o tych wyspach.

Jedna książka, dwa debiuty. I oba świetne”.

Mariusz Szczygieł

Islandia jak z bajki

Jest taka dolina, którą Islandczycy uważają za najpiękniejszą. Widzę ją przed oczami. Dolina Svarfaðardalur, do której prowadzi jedna, jedyna droga. Wzdłuż bajkowej rzeki o nazwie Svarfaðardalsa. Tutaj istnieje świat, którego nie ma już nigdzie. Wśród traw zieleńszych niż zieleń, wśród łąk i kwiatów stoją samotne domy i farmy. Tutaj hoduje się konie i owce uważane za najpiękniejsze przez wielu. W dolinie Svarfaðardalur mieszkają ludzie, których nie spotkasz nigdzie indziej. Jest ich niewielu, niecałe dwie setki, a może już mniej, bo czas płynie zbyt szybko.”
„Na mostku, gdzie są wszyscy, wygaszone światła, narasta stężone milczenie bez głosów, bo za chwilę dźwięk dzwonu pochłonie nas wszstkich. Stoimy w oku cyklonu. Cisza na mostku, niektórzy z załogi obejmują poręcze w sterówce, inni, skuleni w kuckach, oparci o ścianę; krew odpłynęła z twarzy. Wpatrzeni w bulaje nadbudówki czekamy na konwulsję oceanu, falę stupiętrową, która się zbliża ospale, ogromnieje w oczach, unosi dziób masowca i pochylone burty. W mojej dłoni znalazła się dłoń Eli, zaciśnięta do bólu, którego nie czuję.”

Zamach w Norwegii

Dr hab. Kuba Jałoszyński, prof. Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie:

Nowa publikacja naukowców Centrum Badań nad Terroryzmem jest poświęcona jednemu z najbardziej bulwersujących zamachów terrorystycznych od czasów 11 września 2001 r. Mamy do czynienia z nową jakością – pojedynczy człowiek zaatakował siedzibę premiera rozwiniętego państwa i w kilkanaście minut później zabił z broni automatycznej kilkadziesiąt osób. Czy można było to przewidzieć? Czy można było temu zapobiec? Czym kierował się sprawca? Czy mamy do czynienia z pojedynczym przypadkiem, czy też na naszych oczach rodzi się nowy trend? Autorzy tej publikacji próbują odpowiedzieć na te niełatwe pytania, na które być może nigdy nie znajdziemy odpowiedzi.

Outsiderzy integracji europejskiej Szwajcaria i Norwegia a Unia Europejska

Outsiderzy integracji europejskiej. Szwajcaria i Norwegia a Unia Europejska
Autorzy monografii podkreślili skomplikowany charakter aktualnych relacji obu państw z Unią, w ramach których pozycja outsidera wobec procesów integracji europejskiej staje się coraz bardziej uciążliwa. Norwegia coraz trudniej bowiem radzi sobie z tzw. half-in-option, mimo że jest członkiem EOG; z kolei Szwajcaria w ramach formuły integracji bez członkostwa napotyka na coraz większe bariery wraz z wyczerpywaniem się możliwości regulacji bilateralnych. Szczególnym wyzwaniem w tym kontekście stają się dodatkowo kwestie związane z unijną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa.
prof. UW dr hab. Dariusz Milczarek
Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego
Monografia przedstawia zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne uwarunkowania o charakterze politycznym, ekonomicznym oraz społecznym kształtujące stosunek Szwajcarii oraz Norwegii do procesu integracji europejskiej rozwijanej przede wszystkim w ramach WE/UE. Autorzy odpowiadają w niej na pytanie, dlaczego te dwa małe, zamożne państwa o otwartych i rozwiniętych gospodarkach przejawiają wciąż niechętny stosunek do procesu integracji europejskiej dziejącego się w ramach Unii.

Polska siła robocza w Organizacji Todta w Norwegii i Finlandii w latach 1941-1945

W książce opisano działalność największej hitlerowskiej organizacji budowlanej o charakterze paramilitarnym na terenie Norwegii i Finlandii. Przedstawiono sposoby i metody werbunku Polaków do Organizacji Todta z uwzględnieniem różnic w tym zakresie pomiędzy ziemiami wcielonymi do Rzeszy a Generalnym Gubernatorstwem. Szczegółowo opisano warunki socjalno-bytowe Polaków, a także problemy związane z repatriacją po zakończeniu wojny.

Islandia. Wprowadzenie do wiedzy o społeczeństwie i kulturze

Antologia dotycząca problematyki islandzkiej. Składają się na nią eseje przedstawicieli różnych dyscyplin (historyka, geografa, socjologa, filologa. językoznawcy, muzykologa, folklorysty, literaturoznawcy). Powstaje dzięki nim krytyczny i względnie wyczerpujący obraz Islandii, podstaw jej kultury i warunków życia społecznego, wykraczający poza wiedzę potoczną czy informacje zawarte w przewodnikach turystycznych

Czerwono-biali i Biało-Czerwoni. Dania, Polska, Północ – problemy sąsiedztwa kulturowego.

Książka adresowana do tych, którzy chcieliby zedrzeć kocyk z duńskiego hygge i z pewnego kulturoznawczego i skandynawistycznego źródła dowiedzieć się, między innymi, z jakimi kulturami chcą sąsiadować Skandynawowie, dlaczego Duńczycy i Polacy nie wiedzą, że mają więcej wspólnego, niżeli im się wydaje, dlaczego Brandesa połączyła z Polakami „przyjaźń” w zasadzie niemożliwa, czym współcześnie zaskakuje narracja o „buraczarkach” i „życiu po polsku” lub jakie praktyki kulturowe wyrażają duńską ironię.

Praca stanowi oryginalną próbę wprowadzenia tematyki skandynawskiej do polskiego kulturoznawstwa, a zwrotnie – perspektywy kulturoznawczej do krajowej skandynawistyki. Jest to przy tym odpowiedź na potrzebę geokulturowej reorientacji wyobraźni w polskiej kulturze symbolicznej i humanistyce. Dotychczas brakowało Północy w percepcji sąsiedztwa kulturowego Polski. Granica na Bałtyku sprawia dziwne wrażenie znaczącej mniej od europejskich granic na lądzie; nie generuje pograniczy kulturowych ani nie przeciwstawia osi wertykalnej (Północ–Południe) wyeksploatowanej badawczo osi horyzontalnej (Wschód–Zachód). Niecodzienny jest też wybór szczegółowego obszaru dociekań autora: Dania zamiast Szwecji, zwyczajowo przyciągającej najwięcej uwagi Polaków spośród krajów nordyckich, bądź Norwegii, dopiero od niedawna przebijającej się w dyskursie medialnym. Dania pozostaje w bardzo ograniczonym stopniu obecna w badaniach polskich uczonych, zwłaszcza korzystających ze źródeł w języku duńskim.

Drugim celem książki jest sproblematyzowanie kulturowego sąsiedztwa Polski i Danii, bilateralnie przeoczonego czy nawet wypieranego. Uwadze obu społeczeństw umyka już sam banalny fakt pewnej polsko-duńskiej wspólnoty barw narodowych. Tytuł książki zapowiada, że podobieństw i niewyzyskanych płaszczyzn porozumienia międzykulturowego Polska–Dania jest więcej: wysokie poczucie patriotyczne, wpływ doświadczenia wojny i utraty terytoriów, tradycje spółdzielcze itd.

Monografia prezentuje wyniki kilkuletnich badań, sfinansowanych ze środków Narodowego Centrum Nauki na podstawie decyzji numer UMO-2012/07/D/HS2/03640; kwerendę pilotażową wykonano w ramach stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (program KWERENDA, edycja 2011).